آموزشی
درباره سایت
آخرین مطالب
امکانات وب
این اصطلاح مخفف Basic input output system به معنای سیستم اصلی ورودی خروجی است و گاهی با عبارات
Basic Integrated Operating System یا Binary Input /Output System اشتباه گرفته میxadشود.
بایاس در حقیقت به کدهای میان افزار یا سخت افزار (Firmware) رجوع میxadکند که در لحظه روشن شدن رایانه اجرا میxadشوند . عملیات اولیه بایاس به منظور شناسایی و راه اندازی سختxadافزار هایی مانند: کارت گرافیکی / ریز پردازنده / فلاپی دیسک / هارد دیسک و ... میxadباشد.
این فرآیند اولیه در واقع یک مرحله آماده سازی برای سایر برنامهxadهای ذخیره شده بر روی رسانهxadهای مختلف رایانه است تا این برنامهxadها قادر به بارگذاری اجرا و در دست گرفتن سیستم و نظارت بر فعالیتxadها آن باشند به تمامی راحل فوق در اصطلاح Booting یا Booting up گفته میxadشود که مخفف عبارت Boot Strapping میxadباشد.
اصطلاح بایاس همچنین میxadتواند به برنامهxadهای رمزگذاری شدهxadای اطلاق گرددکه بر روی چیپxadست اصلی مادربرد جاسازی شدهxadاند و قادرندتا علاوه بر شناسایی قطعات یک رایانه وظیقه کنترل و نظارت بر این قطعات را نیز بر عهده گیرند.
تا پیش از سال 1990 میلادی برنامهxadهای بایاس اغلب در حافظه های ROM و PROM که حافظهxadهای فقظ خواندنی بودند ذخیره میxadشدند. از آنجایی که در بسیاری موارد نیاز به به روز رسانی نرمxadافزار بایاس با آموزش تعمیرات کامپیوتر بسیار محسوس بود استفاده از حافظهxadهای EEPROM یا سایر انواع حافظهxadهای فلش که قادر به بازنویسی مجدد اطلاعات بودند رواج یافت . در آغاز سال 1997 با جایگزین شدن گذرگاه ISA با گذرگاه LPC که از استاندارد FWH پیروی میxadنمود برنامه فلش بایاس تغییر یافت . در سال 2006 میلادی اولین سیستم هایی که از استاندارد SPI حمایت میxadکردند تولید شدند و برنامه فلش بایاس مجددا دستخوش تغییر شد.
با توجه به سرعت بسیار زیاد تغییر و تحولات سیستم های رایانهxadای برنامه بایاس مادربرد نیز برای سازگاری با سختxadافزارهای جدید نیازمند قابلیت به روزرسانی میxadباشد. چیپxadستxadهای EEPROM این مزیت را دارند که قابل به روز رسانی (update) توسط کاربر میxadباشند. سازندگان سخت افزار دائما برنامهxadهای به روز شده جدیدی رابرای ارتقای کیفی (upgrade) سختافزارهای مختلف منتشر میxadکنند که استفاده از این برنامهxadها میxadتواند علاوه بر بهبود سازگاری قطعات با یکدیگر به برطرف نمودن خطاها (باگxadها – Bugs) نیز کمک نماید. البته به روز رسانی نرمxadافزار بایاس این خطر را دارد که اگر برنامه درست اجرا نشود و یا در هنگام اجرا پیغام Abort (صرفxadنظر کردن از اجرا به علت خرابی برنامه نمایش داده شود سبب گردد تا برنامه قبلی بایس نیز خراب شده و سیستم قابل راهxadاندازی مجدد نباشد. به منظور جلوگیری از بروز این مشکلات برنامهxadهای جدید بایاس از یک بخش کوچک به نام Boot Block استفاده میxadکنند که در ابتدای به روز رسانی برنامه بایاس به طور جداگانه اجرا میxadشود و سبب میxadگردد تا پیش از نصب برنامه اصلی احتمال وقوع خطا و خراب شدن بایاس . مورد برسی قرار گیرد . اگر در حین اجرای برنامه به روز رسانی فلش بایس مشکلی در مادربرد یا سایر قطعات تشخیص داده شود Boot Block قادر است تا فرآیند بازیابی (Recovery) برنامه اولیه بایاس را اجرا نماید تا بایس قبلی مجددا قابل استفاده باشد.
برخی مادربردها دارای یک سیستم پشتیبانی از بایاس (Bios Dual or Backup Bios) میxadباشندتا در صورت خرابی بایس عملیات بازیابی بایاس از روز بایاس کمکی انجام شود . در سال 2007 میلادی شرکت گیگابایت اقدام به ساخت مادربردهایی نموده است که از فناوری Quad Bios بهره میxadبرند و قادرند تا 4 بار خرابی بایس را بازیابی نمایند.
ظرفیت حافظهxadهای مورد استفاده در چیپxadست بایاسxadهای امروزی به مرز 8 مگابایت میxadرسد یعنی حجم برنامه به روز رسانی بایاس میxadتوادتا 8 مگابایت باشد. یک سیستم کامپیوتر ممکن است شامل چندین تراشه (چیپ) میان افزاری بایاس باشد. این چیپxadها در برگیرنده کدها و دستور اعملxadهایی استفاده قرار میxadگیرند. علاوه بر این کارتxadهای مبدل جانبی که ممکن است به یک رایانه متصل شوند (SCSI / RAID / کارت اینترفیس شبکه / بردهای ویدئویی و ...) اغلب شامل بایاس خاص خودشان می باشند که این بایاس می تواندمکمل کدهای بایاس سیتسم باشد و یا حتی جایگزین جایگزین آنها گردد. این بایاسxadها میxadتوانند به طور جداگانه به روز رسانی شوند.
برچسب:
نویسنده: النا صادقی